Struikelstenen in de wijk

Struikelsteentje op de Willem van Noortstraat, ter hoogte van nummer 17.

Er zullen struikelstenen worden geplaatst in de wijk. Struikelstenen worden geplaatst in het trottoir voor de huizen waaruit de Joden verdreven en vermoord zijn. Natuurlijk struikel je er niet echt over maar het vestigt de aandacht op een stukje veelal vergeten geschiedenis. De meesten in WO II gedeporteerde Joden hebben geen graf. Op deze manier krijgen ze een naam en daardoor blijven zij in herinnering bestaan.
Door deze “Struikelstenen” kunnen vragen van kinderen en volgende generaties worden beantwoord en de geschiedenis uitgelegd. Een wandeling door een doodgewone straat verandert opeens in een reis door de geschiedenis. In Duitsland zijn er inmiddels duizenden geplaatst. Maar ook buiten Duitsland zijn ze nu ook te vinden in Oostenrijk, Hongarije en sinds kort ook in Nederland.

De originele naam van de steentjes is Stolpersteine. Ze liggen over heel Europa verspreid en vormen samen een monument voor de slachtoffers van het Nationaalsocialisme. In totaal liggen er nu ongeveer 75.000 in Europa. Het is een project van kunstenaar Gunter Demnig (geboren in 1947 in Berlijn) die alle steentjes lange tijd alleen en met de hand heeft maakt. Daardoor is er een lange wachttijd als je een steentje aan hebt gevraagd. Sinds 2005 wordt hij geholpen door de bevriende beeldhouwer Michael Friedrichs-Friedländer. En sinds dit jaar helpt Alexander Stukenberg in Nederland, waardoor de productie iets sneller zal gaan. De stenen zijn van beton, met daarop een messing plaatje van 10 bij 10 cm.
Je kan niet letterlijk struikelen over de steentjes, maar wel in je hoofd en je hart.
Hieronder foto’s van een struikelsteentje dat ligt op de Willem van Noortstraat, ter hoogte van nummer 17.
Hebben jullie ooit ergens een struikelsteentje zien liggen?

Wijkbewoner Doete Regts heeft struikelsteentjes aangevraagd voor de Tuinwijk. Zij vertelt:

 


Voor de woning van Burmanstraat 6 komen steentjes voor Aaltje van Blijdestijn Jakobs en haar dochter Leentje.

Op Burmanstraat 6 hebben een moeder en dochter gewoond die in 1943 in Auschwitz vermoord zijn. Het gaat om moeder Aaltje van Blijdestijn Jakobs (70 jaar oud geworden) en dochter Leentje van Blijdestijn (33 jaar oud geworden).
Ik wilde onderzoeken of er voor moeder en dochter struikelsteentjes geplaatst konden worden op de Burmanstraat. De huidige bewoners van dit adres hebben geen bezwaar en staan achter het plaatsen van de steentjes.
Toen kwam ik erachter dat Aaltje ook nog een zoon heeft gehad. Deze zoon, Mosis Emanuel van Blijdestijn, woonde op de Nieuwe Koekoekstraat 37 bis en is in 1943 vermoord in Sobibor. Om alleen voor moeder en dochter een steentje aan te vragen en niet voor de zoon, dat voelde niet goed. Maar op dat adres hebben ook nog de zussen Elisabeth, Saartje en Cato Kuijt gewoond, die alle drie in Auschwitz vermoord zijn. Dus, als ik dan toch in gesprek ging met de huidige bewoners en huiseigenaar van de Nieuwe Koekoekstraat, dan kon ik net zo goed gelijk onderzoeken of daar vier steentjes zouden mogen komen. Gelukkig was daar draagvlak voor.


Familie Noach


Er zal een steentje komen voor de woning van Bucheliusstraat 4 voor verzetsstrijder Cornelis Antonius Chamboné.

Op 12 november 1938 wordt onderstaande ingezonden brief van Cornelis Antonius Chambone geplaatst in het Utrechts Nieuwsblad, met de titel ‘Mogen wij langer zwijgen’.
Cornelis Antonius Chambone woonde op de Bucheliusstraat 4.
Tijdens de oorlog zat hij in het verzet. Hij handelde vanuit zijn CPN, Esperanto en vrijmetselarij gedachten waardoor hij in ’41 door de bezetter als politiek gevaarlijk gearresteerd werd en hem uiteindelijk het leven kostte. In juni 1941 werd hij gearresteerd in het kader van Aktion CPN en gevangen gezet in Kamp Schoorl. Hij wordt diverse keren verplaatst naar andere kampen in Nederland. In september 1944 kwam hij aan in KZ Sachsenhausen. Op 31 mei 1945 overlijdt hij in Bergen-Belsen.
Voor alle slachtoffers van het nazi regime kunnen struikelsteentjes aangevraagd worden, dus ook voor Cornelis Antonius Chambone als verzetsstrijder. De aanvraag voor dit steentje hebben Charles Chamboné en ik samen gedaan. Onze wijkgenoot Charles, geboren op Bucheliusstraat 4, is de kleinzoon van Cornelis.