Tegelvloeren

Vloer van de fietsenstalling aan de Van der Mondestraat -Hoek Melis Stokestraat. In dit pand zat ooit een sigarenboer gevestigd.

Zeldzame krakelingentegels

De tegels zoals op de foto hierboven in de huidige fietsenstalling zijn authentieke krakelingtegeltjes. Deze werden veel in de architectuur van de Amsterdamse School en Art Deco gebruikt. Ze worden ook wel vlindertegels, kattentongen en klokhuistegels genoemd
Dankzij hun typische diabolovorm (afmetingen van ca. 5 bij 3,8 centimeter) grijpen de tegeltjes perfect in elkaar. Hierdoor konden tegelzetters zeer sterke, dynamische en expressieve patronen maken die perfect aansloten bij de filosofie van het Gesamtkunstwerk van de Amsterdamse School.
Ze werden destijds voornamelijk geproduceerd van het innovatieve glasmateriaal Graniver door de Glasfabriek Leerdam. Dit was een speciaal type geperst glaspoeder (een vroege vorm van glaskeramiek) dat was ontwikkeld onder leiding van de beroemde ontwerper en architect K.P.C. de Bazel. Dit materiaal leende zich perfect voor het persen van complexe, strakke vormen en was zeer slijtvast als vloertegel.

De tegels zijn zeldzaam aan het worden. Lokale erfgoedinstanties (zoals Erfgoed Leiden of het Amsterdamse School Platform Wendingen) documenteren deze vloeren actief. Als je ergens een historische krakelingvloer tegenkomt, vinden zij het vaak geweldig als je dit meldt.

De Tuinwijk heeft i.i.g. 3 vloeren met krakelingentegels:

  1. Hoekpand van der Mondestraat – Melisstokestraat; huidige fietsenstalling, destijds sigarenboer
  2. Beneden bij entree van der Mondestraat 49 bis
    Helaas is daar later een gat in gemaakt naar de kruipruimte.
  3. Op de Willem Arntzkade 46 waar de bouwondernemer, later bouwkundige, Jan van Overhagen woonde, die naar men zegt de Tuinwijk heeft helpen bouwen, hoewel hij pas in 1929 naar deze woning verhuiste.
Krakelingentegels in de van der Mondestraat (2)

Hoek Willem Arntzkade 46 en Gerard Noordtstraat

En hoe mooi het patroon wordt doorgezet in de gang als een Persisch tapijt.

Tot onze verbazing lijken de geëmailleerde tegels en sierrandtegel wel verdacht veel op de haarden in De Tuinwijk.


De vloer van de Gertrudiskathedraal heeft dezelfde tegels, merkte Robert op.


De standaard tegelvloer

De meeste benedenhuizen hebben echter een meer eenvoudige maar mooie tegelvloer. Deze komt voor in verschillende kleurcombinaties: van rode, licht-gele en geelgespikkelde tegels aan de zijkant. Maar ook rood met zwart, of rood met wit.

Luikje naast de voordeur waarachter de gasmeter zit bij alle benedenwoningen. In 1921 was er al stadsgas van de gasfabriek (1862-1959) die stond waar nu het Griftpark is. Hier nog met de oorspronkelijke tegeltjes in Melis Stokestraat 10.
In Bucheliusstraat 8 heeft ook de keuken nog dezelfde doorlopende tegelvloer.
De tegelvloer is hier gecombineerd met een zelfde rood op de muur. De huizen hadden een lakverf aan de onderkant als lambrizering zodat het makkelijk kon worden schoongemaakt. Daarboven zit een klein ‘gootje’ als scheiding.